Zastanawiałaś się kiedyś, skąd bierze się w Tobie frustracja spowodowana bałaganem w domu? Jak często myślisz bądź mówisz, że wszystko jest na Twojej głowie? Zatrzymaj się i pomyśl, czy lubisz prosić o pomoc i w zasadzie, dlaczego to Ty musisz o nią prosić, skoro dom należy do wszystkich domowników. A gdyby tak pozwolić sobie na bycie nieperfekcyjną panią domu?

Wszystko jest na Twojej głowie – dlaczego?

Czasy się zmieniają – coraz więcej mówi się o równouprawnieniu i feminizmie, a jednak wciąż to kobiety spędzają więcej czasu na wykonywaniu obowiązków domowych. Być może Cię zaskoczę, ale to nie jest tak, że mężczyźni nie sprzątają, nie widzą takiej potrzeby i lubią żyć w bałaganie. Po prostu przez lata społeczna akceptacja mężczyzn, którzy nie utrzymują porządku była o wiele wyższa niż w przypadku kobiet. „Przecież to facet”, „znajdzie sobie kobietę, to zacznie dbać o porządek”, „najważniejsze, że ma pracę” – pewnie niejednokrotnie w życiu słyszałaś już te określenia w stosunku do swoich braci, kuzynów czy kolegów. Tymczasem my – kobiety, już od najmłodszych lat, słyszałyśmy, że musimy być schludne, mieć porządek w pokoju i dbać o wspólne dobro.

To nie jest tak, że od urodzenia każda z nas jest pedantką, a sprzątanie jest dla nas najwyższą formą relaksu. Wszystko to zostało nam wpojone poprzez normy społeczne. Dlatego zanim przejdziemy do tematu sprzątania i angażowania w nie dzieci, chciałabym, abyś uświadomiła sobie istotę „problemu”. Dlaczego tak naprawdę denerwuje Cię bałagan i czy było tak zawsze? Obawiasz się, że ktoś oceni Ciebie jako matkę lub żonę, patrząc na Twój stan porządku w domu? A może rodzice wymagali od Ciebie, abyś zawsze była perfekcyjną „grzeczną dziewczynką”? W tym momencie postawię kropkę, chociaż tego rodzaju pytań pomocniczych mam w zanadrzu o wiele więcej. Zarówno ja, jak i mnóstwo moich klientek, przechodziłyśmy przez ten proces uświadomienia sobie, skąd w ogóle w nas – kobietach – bierze się tak silna kontrola porządku. Tak, jest nas więcej, nie jesteś w tym sama!

Bazując na wieloletnim doświadczeniu własnym oraz niezliczonych sukcesach moich klientek, które odnalazły swoją wartość partnerek i mam na innym polu niż utrzymywanie perfekcyjnego porządku, rozebrałam ten temat na części pierwsze. W ten właśnie sposób powstał e-book „Jak być (nie)perfekcyjną panią domu i szczęśliwą mamą?”, który pozwala w końcu odetchnąć i uwolnić się od poczucia winy oraz presji. Ciągłą frustrację można zamienić w lepsze zrozumienie siebie i zbudowanie bliskości z domownikami, tylko potrzeba na to czasu i poznania własnych mechanizmów. W e-booku podpowiadam, jak wygląda ten proces, a poniżej chcę dać Ci jego namiastkę i wprowadzić Cię w świat dzielenia się obowiązkami.

Jak komunikować się z dzieckiem?

Złota zasada, o której zawsze przypominam, to powrót do własnego dzieciństwa. Pamiętasz, co czułaś, gdy rodzice kazali Ci coś zrobić „teraz”, nie tłumacząc, dlaczego jest to takie ważne? Musiałaś rzucić to, czym właśnie się zajmowałaś i zrobić natychmiast to, czego wymagali dorośli. Ich obowiązki i plany były zawsze ważniejsze, zgadza się? Kierowanie się przekonaniami dorosłego to często wpojone nam schematy, które niestety nie prowadzą do budowania wartościowej relacji z dzieckiem. Dlatego właśnie tak ważna jest odpowiednia komunikacja. Dziecko nie wie, dlaczego znów każesz mu sprzątać i dlaczego jest to dla Ciebie takie ważne. Temat porządków często w polskich domach ma dość negatywną aurę – to niemiły obowiązek, któremu towarzyszy napięcie, podenerwowanie, a czasem nawet niepotrzebny krzyk. Zazwyczaj niestety liczy się efekt, a nie sam proces. Pamiętasz, jak często rodzice dziękowali lub chwalili Cię za to, że umyłaś okna, poodkurzałaś czy wytarłaś kurze? A jak wiele wspomnień masz ze sprzątaniem poprzez zabawę?

Jeśli na chwilę zatrzymałaś się w tym miejscu, zastanawiając się nad powyżej przytoczonymi sytuacjami, to dobrze. Zależy mi, by uświadomić Ci, jak ważne jest nie tylko proszenie o pomoc, ale także przyjemna współpraca, która może rodziny łączyć, a nie dzielić. Twoje dziecko ma święte prawo w ogóle nie rozumieć, o co Ci chodzi z tym porządkiem, dlatego automatycznie stawia opór. Komunikacja jest kluczem do sukcesu, a to, co oczywiste dla Ciebie, nie jest oczywiste dla Twojego dziecka. Jak w takim razie odczarować ten nieprzyjemny do tej pory temat i zacząć raz jeszcze? Przede wszystkim rozmawiaj i doceniaj najmniejszą pomoc, zamiast jedynie wymagać!

Jak angażować dziecko w obowiązki domowe?

• Przede wszystkim – jak najszybciej! Angażuj dziecko do pomocy już od najmłodszych lat i spraw, by były to świetne okazje do spędzenia wspólnie czasu, a nie czysty obowiązek. Co prawda na początku efekty mogą nie zachwycać i ze zniecierpliwieniem możesz stwierdzić, że sama wykonasz daną czynność o wiele szybciej, ale to właśnie tutaj wszystko się zaczyna. Jeśli na tym etapie nie zaangażujesz dziecka w dzielenie się obowiązkami ze względu na oszczędność czasu, za kilka lat okaże się, że młody dorosły nie wie, jak obsługuje się pralkę. Konsekwencja jest jedną z lepszych form okazywania miłości i uważności, a dzięki temu od najmłodszych lat uczymy dziecko samodzielności.
• Pamiętaj o rozmowie z nastolatkiem! Wcześniej nie angażowałaś dziecka do pomocy domowych, bo było według Ciebie za małe, ale nagle ma już naście lat i zależy Ci na wprowadzeniu podziału obowiązków? Jasne, może być to dla niego szok, ponieważ do tej pory czyste skarpetki pojawiały się same w szufladzie, talerze same lądowały w zmywarce, a jedzenie magicznie pojawiało się w lodówce. Co możesz zrobić na tym etapie? Z nastolatkiem trzeba przede wszystkim rozmawiać, pokazywać swoją perspektywę i cierpliwie tłumaczyć, nie traktując go z góry. Umów się wcześniej na tę rozmowę, by nie była to nieprzyjemna wymiana zdań w trakcie wychodzenia z domu. Zapytaj, kiedy mu pasuje i od początku traktuj go jak dorosłego. Opowiedz, że jesteście zespołem, który gra do jednej bramki w zespole zwanym rodziną. Wspomnij, że zależy Ci na tym, aby utrzymywać porządek nie tylko we własnych pokojach, ale również w częściach wspólnych, z których wszyscy korzystacie. Dla Ciebie może być to oczywiste, ale nastolatek nie wie, dlaczego nagle musi rezygnować ze swoich zajęć na poczet sprzątania, skoro nigdy wcześniej nie należało to do jego obowiązków.
• Ustal jasne zasady! Zdecydujcie wspólnie, co należy do obowiązków każdego z domowników. Dziecko musi widzieć, że każdy dba o wspólnotę i nikt nie ma taryfy ulgowej. Zaplanujcie tę rozmowę w przyjaznych okolicznościach i ustalcie wspólnie plan działania. Niech każdy z domowników wie, kto i kiedy odpowiada za daną czynność. W ten sposób uczymy dziecko sumienności oraz pokazujemy, jak działa wspólnota. Pamiętaj też, że rygor nie jest tutaj Twoim najlepszym doradcą, więc jeśli mija wtorek – dzień, w którym Twoje dziecko miało wynieść śmieci – z uśmiechem mu o tym przypomnij, zamiast wprowadzać niepotrzebnie napiętą atmosferę.
• Doceniaj wysiłek, a nie efekt! „Podłoga niedokładnie umyta”, „zapomniałaś o kurzu na telewizorze”, „cały dzień sprzątania i nie widać różnicy”… Przypominasz sobie tego typu stwierdzenia ze swojego dzieciństwa? Zamiast prostego „dziękuję” płynął z nich komunikat, że jesteś niewystarczająca, że mogłaś lepiej. Nie przekazuj tych schematów swojemu dziecku. Doceniaj wysiłek, który wkłada oraz zaangażowanie. Pomagaj, wspieraj, pokazuj, jak zrobić coś inaczej, szybciej, dokładniej, ale nie komentuj, że jego sposób jest zły. W ten sposób zbudujecie nie tylko wartościową relację, ale także pokażesz mu, że może liczyć na Twoje wsparcie, a nie rodzicielską pozycję wyższości.

Mam nadzieję, że uda Ci się wdrożyć co nieco z moich sugestii w życie i zobaczysz, że domowe obowiązki nie muszą spoczywać jedynie na Twoich barkach. A może nawet zgodzisz się ze mną, że bycie nieperfekcyjną panią domu jest całkiem fajne? Jeśli potrzebujesz pogłębionej analizy, jak wzmocnić poczucie własnej wartości i pewność siebie jako kobieta, matka oraz partnerka, sięgnij po mój najnowszy e-book: „Jak być nieperfekcyjną panią domu i szczęśliwą mamą?”.